وَ عِبادُ الرَّحْمنِ

الَّذِينَ

يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً

وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً.

بعد از آنكه در آيه قبلى استكبار و خودخواهى كفار بر خداى سبحان و اهانتشان نسبت به اسم كريم و رحمان را ذكر كرد، در اين آيه در مقابلِ آن، رفتار مؤمنين را ذكر میكند كه نه تنها به اسم رحمان اهانت نمیكنند، بلكه خود را بنده رحمان میدانند؛ همان رحمانى كه كفار از لفظ آن گريزان بودند و نفرت داشتند.
در اين آيه دو صفت از صفات ستوده مؤمنين را ذكر كرده، اول اينكه:

الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً

مؤمنين كسانى هستند كه روى زمين با وقار و فروتنى راه میروند

و "هون" به طورى كه راغب گفته به معناى تذلل و تواضع است بنا بر اين، به نظر میرسد كه مقصود از راه رفتن در زمين نيز كنايه از زندگى كردنشان در بين مردم و معاشرتشان با آنان باشد.
پس مؤمنين، هم نسبت به خداى تعالى تواضع و تذلل دارند و هم نسبت به مردم چنينند، چون تواضع آنان مصنوعى نيست، واقعا در اعماق دل، افتادگى و تواضع دارند و چون چنينند ناگزير، نه نسبت به خدا استكبار میورزند و نه در زندگى میخواهند كه بر ديگران استعلاء كنند و بدون حق، ديگران را پایین‏تر از خود بدانند و هرگز براى به دست آوردن عزت موهومى كه در دشمنان خدا میبينند در برابر آنان خضوع و اظهار ذلت نمیكنند. پس خضوع و تذللشان در برابر مؤمنين است نه كفار و دشمنان خدا، البته اين در صورتى است كه به گفته راغب كلمه "هون" به معناى تذلل باشد. و اما اگر آن را به معناى رفق و مدارا بدانيم معناى آيه اين میشود كه: مؤمنين در راه رفتنشان تكبر و تبختر ندارند.
صفت دومى كه براى مؤمنين آورده اين است كه، چون از جاهلان حركات زشتى مشاهده میكنند و يا سخنانى زشت و ناشى از جهل میشنوند، پاسخى سالم میدهند، و به سخنى سالم و خالى از لغو و گناه جواب میگويند، شاهد اينكه كلمه سلام به اين معنا است آيه

لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا تَأْثِيماً

إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً

(بهشتيان در بهشت هيچ سخنى لغو و گناه نمیشنوند،
هر چه میشنوند سلام است و سلام.)

میباشد، پس حاصل و برگشت معناى اين كلمه به اين است كه: بندگان رحمان، جهل جاهلان را با جهل مقابله نمیكنند.
و اين صفت، صفت عباد رحمان در روز است كه در ميان مردمند و اما صفت آنان در شب ...