محمّد بن اسحاق یا ابن اسحاق

محمد بن اسحاق بن یَسار، مکنی به ابوعبدالله یا ابوبکر. اول کسی است که در اسلام در مغازی و تواریخ تصنیف ساخت و او از جملۀ تابعین بود و صدوق و امین و گویند که جد او یسار مولای مصطفی علیه السلام بود و بعضی گویند مولای قیس بن مخرمة بن المطلب بن عبدمناف بود و او را قرشی از آن گفتندی که از موالی قریش بود.
ابن اسحاق، ابوبکر یا ابوعبدالله محمد، نوادۀ یَسار. و یَسار را در سال ١٢ ه.ق ببردگی بمدینه برده اند، و آغاز زندگانی ابن اسحاق بمدینه بود و بعلت قصص و اشعاری مخالف عفاف که از او مشهور شد مورد غضب «مالک بن انس» امام معروف گردیده و نتوانست در مدینه بماند ناچار به مصر و پس از آن به عراق رفته و در بغداد بخدمت منصور دوانقی پیوست و به سال ١٥٠ یا١٥١ ه.ق درگذشت. کتاب المغازی در شرح غزوات حضرت پیغمبر صلی الله علیه وآله مهمترین تألیفات او است که دیگر مورخان اسلام مانند طبری و ابن هِشام از آن نقل کرده اند و گویا این تاریخ از هجرت شروع و بزمان مؤلف ختم می شده است. کتاب دیگری به نام المبتدا داشته مشتمل بر تاریخ رسول از آغاز زندگانی آن حضرت تا زمان هجرت.